در «بای بسمالله» این شماره، بخش اول از سلسله مقالاتی با موضوع تأملاتی پیرامون تشکل و کار تشکیلاتی، با عنوان «واکاوی یک مفهوم» و به قلم استاد رضا حبیبی از اساتید حوزهی قم میخوانید.
در «قاب» این شماره رفتهایم سراغ حجت الاسلام محمدجواد نظافت و گفتگویی تحتعنوان «در فرهنگ اسلام، کار بن بست ندارد» و با موضوع تشکیلات و فعالیت گروهی از منظر دین با ایشان داشتهایم.
موضوع «پرونده»ی این شماره هم معرفی و بررسی کارنامهی فعالیت«مؤسسهي روايت سيرهي شهدا»ی قم است. دراین پرونده میخوانید:
• راويانِ راهيان/امين بابازاده
• روایت جنگ منحصر به افرادی که در جنگ بودند نیست/ گفتوگو با حجتالاسلام حسين جوشقانيان، مدير «مؤسسهي روايت سيرهي شهدا»/ احمد شريفزاده
• «روایتگری» یعنی «منبر» سیار/ حامد حجتی
• فحصي در تفحص سيرهي شهدا/ علیرضا کميلی
• روايت از مرتبهي ظهور/ مهدي فاطمي صدر
• «که تا ابد راهات را ادامه خواهیم داد! ای شهید!»/ تأملی در داستان نسبيت سیاست و فطرت/ فرهاد آهنگری
• پردهي نقالي/ امين بابازاده
موضوع «گعده»ی پنج ـ همانطور که پیشتر اعلام کرده بودیم ـ رابطه ی مسجد و تشکل است.
عناوین یادداشتهای این گعده عبارت اند از:
• مسجد یا زمینهی تکامل/ گذری بر نقش امام جماعت مسجد با استفاده از روایتی از امیرالمومنین(ع)/ آیتالله محمدتقی مصباح یزدی
• نهاد دین، نهاد مردم، نهاد حکومت/ حجتالاسلام علی ثقفی/ استاد دانشگاه، محقق و مسئول مركز تحقيقاتي اسوه
• مسجد؛ حلقهی اتصال جامعهي ولایی/ سیدمسعود حسینیگهر/ معاون طرح و برنامهی ستاد عالی کانونهای فرهنگی هنری مساجد کشور
• مسجد ـ تشکل/ تاريخچهاي از يك الگوي مسجد ـ تشكل؛ الگوي مسجد ـ مدرسه ـ دانشگاه در خوزستان/ دکتر مهدی تلوری/ مشاور رییس سازمان ملی جوانان
• سمبل خارجی دین/ حجتالاسلام محسن غرویان/ مدیر دفتر مطالعات مرکز رسیدگی به امور مساجد
• تشکل چیست؟ مسجد کجاست؟/ مهدی لسانی/ مسئول طرح و برنامهی مؤسسهی خدمات مشاورهای جوانان و پژوهشهای اجتماعی آستان قدس رضوی
• مسجدمحوری و مقتضیات زمان؛ در ساحت هم پوشانی سنت و مدرنیته/ حجتالاسلام سیدمرتضی حسینی هرندی
• مسجد، مادر تشکلها/ حجتالاسلام حميدرضا مهدوی بیات/ مشاور سازمان ملی جوانان
• زخم تشتت/ دکتر یعقوب توکلی/ استاد دانشگاه و پژوهشگر تاریخ
• تأملي بر رابطهی مسجد و تشكلهاي مردمنهاد (NGOها)/ محمدمهدي نجاتي
• چند پارهسخن دربارهی مسجد و تشکل/ محمدحسین طهماسبی/ از فعالان فرهنگی تهران
• تلاش برای ایجاد یک جامعهی کوچک دینی/ گزارشي از «گروه فعالان مساجد» در سبزوار/ حسن مریدیان/ از فعالان فرهنگی سبزوار
بخش «رپرتاژ» این شماره هم دکتر برزو بیطرف رفته است سراغ تشکلی به نام «انجمن ادبی اثیرالدین اخسیتکی»
در بخش «آیینه» هم میتوانید یادداشتی با عنوان «بحرانهای سهگانه» به قلم محمد فروزبخش بخوانید.
تشکل را «خانهی سوم» گفتهاند؛ اگر خانواده را خانهی اول و مدرسه را خانهی دوم بدانیم. از این جهت مهمترین نهادی که تشکل با آن رابطهی کارکردی یا ضدکارکردی میتواند داشته باشد، خانواده است. مسایل مهمی میان این دو مطرح است.
• رابطهي ميان فعالين تشكل و خانوادههاشان چگونه است؟
• آثار الگوهاي مختلف اين ارتباط چيست؟
• حقوق متقابل فرزندان و والدین و مساله فعالیت تشکلی چيست؟
• آيا تربيت در تشكل بدون هماهنگي با خانواده ممكن است؟
• ابعاد تحولات جدید جامعه که ضرورت این تعامل را بیشتر میکند چه هستند؟
• مدلها، ميزان و نوع هماهنگي به چه صورتهایی میتواند باشد؟
• این هماهنگی بسته به سن، مسايل اعضا و نوع تشكل چه تفاوتي میتواند داشته باشد؟
• نقش خانوادهها در تصميمسازي تشكلها چه بايد باشد؟
• مرزهایی که در ارتباط خانوادهها با تشکل بایستی حفظ شوند؟
• و …
سه نکتهي مهم:
• مطالب به صورت یادداشت بايد باشند نه با چهارچوب مقاله.
• يادداشتها نبایستی ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ کلمه باشند.
• یادداشت نباید به بدیهیات بپردازد. بلكه بايد سعی در ارايهي يك مدل یا یک تجربه، پاسخ به یک چالش و يا سوالاتی از قبیل موارد فوق الذکر یا ديگر موارد مرتبط با موضوع باشد.
چهارمين شمارهي «فتيان» ويژهي بهمنماه در ۸۰صفحه منتشر شد.
در اين شماره ميخوانيد:
بای بسم الله
«بای بسم الله» اين شماره ادامهي گفتاري است با عنوان «دنياى امروز، دنياي تشكيلات است» از امام موسي صدر كه بخشهاي پيشيناش را در سهشمارهي گذشته خوانده بوديم.
ياد ايام
«ياد ايام» اين شماره پروندهاي است براي «مؤسسهي در راه حق» با عنوان «مؤسسهاي براي دفع شبهه».
بخشهاي اين پرونده عبارتاند از:
*«داستان رهروانِ راه حق؛ گزارش شكلگيري و حيات مؤسسهي در راه حق»/ ناصر مشفق
*«سعي شده بر پايهي اخلاص بنا شود»/ يادداشت آيتالله سيداسدالله مسعودي، عضو هيأت مؤسس و هيأت امناي مؤسسهي در راه حق، در پاسخ به سئوالات فتيان
*«ويژهگي افراد اين مؤسسه احتياط است» گفتوگو با حجتالاسلام فيضي، مسئول روابط عمومي مؤسسهي در راه حق/ عليرضا كميلي
پرونده
بخش «پرونده»ي اين شماره «هيأتداري در قرن بيست و يك» نام دارد و اختصاص يافته به «مجموعهي فرهنگي عاشوراييان». در اين پرونده اين مطالب را ميخوانيد:
*«اينجا خيمهاي برپاست» گزارشي از حيات و فعاليتهاي مجموعهي فرهنگي عاشوراييان/ یاسر شاهپیری
*«ميگفتيم چرا ما يك شبكهي تشكيلاتي خوب از بچههاي مذهبي نداريم؟» گفتوگو با وحيد ملتجي، عضو مؤسس و شوراي مركزي «مجموعهي فرهنگي عاشوراييان»/ ياسر شاهپيري
*«كيستي ما؛ عاشوراييان به روايت عاشوراييان»
*«اينجا بهشت است»/ سيدحميدرضا همراه، مدير فعلي مجموعهي فرهنگي عاشوراييان
*«هيأت + جواني»؛ تأملاتي دربارهي نسل جديد هيأتهاي مذهبي كه پسوند «جوانان» دارند/ محسن حسام مظاهري
*«چند روايت معتبر از عاشوراييان»/ رضا کامروا
*«عاشوراييان؛ ميرود يا ميماند؟»/ مهدي باقري
گعده
موضوع «گعده»ي اين شماره تأملاتی دربارهی شبکهی تشکلها است و شامل اين مطالب ميشود:
*«توانايي گفتوگو»/ دكتر سيدكاووس سيدامامي
*«سازماندهی اجتماعی»/ حجتالاسلام محمدجواد حاج علياكبري
*«اصل خودجوشي»/ حجتالاسلام جواد گلي
*«روحانیت، محور شبکهسازی جامعهی شیعی»/ حجتالاسلام دکتر محمدسعید مهدوی کنی
*«فردگرایی ریشهدار»/ حجتالاسلام صابر اکبری جدی
*«شبکهای در چهار سطح»/ حجتالاسلام حميدرضا مهدوی بیات
*«در جستوجوي شبكهاي فكري ـ فطري»/ دكتر محمدصادق كوشكي
*«تفکر سیستمی؛ بستری برای درک و پذیرش نگاه شبکهای»/ جلیل معماریانی
*«شبكهي تشكلها»/ حجتالاسلام حسين تكميلي
*«شوراي فرهنگي اجتماعي تشكلها؛ طراحی و اجرای خودجوش الگویی از شبکه تشکلها»/ حامد پورکبیر
*«در جستوجوي شفا؛ تأملي در چرايي عدم تحقق شبکهی فرهنگي انقلاب اسلامي (شفا)»/ حسين همازاده ابيانه
*«آدمهای شبکهای؛ تأملی بر الزامات تحقق شبکهی تشکلها در سطح افراد»/ سیدجعفر رضوی
رپرتاژ
بخش «رپرتاژ» (طنز) اين شماره هم «جنبش زنان کاملاً مستقل ايران زمين (جزکماز، اهدا سابق)» نام دارد به قلم برزو بيطرف!
ممنون ميشويم اگر نظرات و ارزيابيتان از مطالب را از طريق هماين وبلاگ به اطلاع ما برسانيد.
ياعلي
نبض «خانه» در تلفنها و نامهها ميزد/ تاريخ شفاهي «خانه روزنامهنگاران جوان» در گفتوگو با حجتالاسلام محمدرضا زائري/ بخش اول/ محسن حسام مظاهري ـ هادي نيلي
صراط
گفتاري از حضرت امامخميني(ره)/ باشد كه مرداني بلندهمت پيدا شوند
گفتاري از حضرت آيتالله خامنهاي/ بسياري از شكوفههاي اين درخت هنوز باز نشده است.
گفتاري از آيتالله شهيد دكتر سيدمحمد بهشتي/ما به این آسانیها انسان نمیشویم.
گفتاري از آيتالله شهيد مرتضي مطهري/ نسلها مسئول يكديگرند./ قسمت یکم
گفتاري از دكتر علي شريعتي/ شيعه يك حزب تمام/ قسمت دوم
گفتاری از امام موسی صدر/ دنياي امروز، دنياي تشكيلات است/ قسمت دوم
گفتاري از استاد محمدرضا حکیمی/ نشانهها
مديريت و رهبري در تشكلهاي اسلامي/ سطوح آگاهي در تشكل اسلامي/ دكتر هشام الطالب
سي سال از انقلاب ميگذرد …
و با وجود خيل عظيمي از مراکز و سازمانها و تشکلهای فعال مذهبی، سیاسی، فرهنگی و… هنوز نميتوان از وجود تعریفي واحد و معیار از فعالیت تشکیلاتی در عرصهی فرهنگ دینی و انقلابي سخن گفت. تعريفي با چفت و بستهاي محكم. تعريفي با كارآمدي لااقل يك دهه. تعريفي با مُعَرِفاني مشخص.
سي سال از انقلاب ميگذرد …
و هنوز فعالان و مديران فرهنگي از فقدان مباحث نظری، کاربردی و تئوریک در زمینهي كار تشكيلاتي رنج ميبرند. و هنوز هرکدام بر اساس تجارب فردي و محدود خود و با مدل آزمون و خطا پیش میروند.
سي سال از انقلاب ميگذرد …
و هنوز اين تشكلها و گروهها و مجامع مختلف در عين آنكه افقي مشابه دارند و بر مسيري يكسان رهسپارند، اما با هم حرف نميزنند، داد و ستد نميكنند، راه تعامل نميدانند، سر همفكري و همراهي ندارند و خلاصه «چراغهاي رابطه خاموش است»!
سي سال از انقلاب ميگذرد …
و هنوز خيلي سوالهاي ابتدايي در راه فعاليت فرهنگي، پيِ پاسخ ميگردند. هنوز بر راههاي منتهي به بنبست، بر كورهراهها، چندين ردپاست. چه، رهسپاران امروز را كاري با رهسپاران ديروز و پريروز نبوده است! چنين است كه بسياري ردپاها را كه دنبال ميكني به يك دايره ميرسي. و چنين است كه سالها با شور و شوق فعاليت ميكني و به خيال خود تكليفي كه برعهدهات است را ادا ميكني، اما فرجام كار، زير پا همان ضربدري را ميبيني كه نقطهي آغاز حركتت را نشان ميدهد!
سي سال از انقلاب ميگذرد …
و حالا، در آستانهی دههی چهارم، ديگر ادامهي روند بر مدار تكرار پيشين، صعبتر از هر زمان مينمايد و ضرورت بازانديشي و بازتعريف ضروريتر از هر وقت.
زايش «فتيان» حاصل چنين دغدغههايي است.
*
فتيان سَرِ آن دارد كه در حد توانش رسانهاي براي اطلاعرسانی فعالیتهای تشکلهای همسو باشد؛ سرِ آن دارد كه به معرفی و بررسی کارنامهی فعالیت تشکلهای موفق بپردازد؛ سرِ آن دارد كه کارنامهی فعالیت شخصیتهای تأثیرگذار بر تشکلهای جوانان را بررسي كند؛ سرِ آن دارد كه به طرح مباحثي نظري و كاربردي با موضوع فعاليت تشكيلاتي بپردازد؛ سرِ آن دارد كه در راه الگوسازي كار تشكيلاتي گام نهد؛ و بالاخره سرِ آن دارد كه فرهنگ نقد و نقادی را به عنوان يك نياز ضروري ارج نهد و ترويج كند.
*
فتيان قرار است فصول مختلفي را شامل شود كه مهمترينشان ايناناند:
فصل يكم، «اخبار» است. اين بخش، اخبار تشكلها، سازمانها و نهادهاي فعال فرهنگي، و اطلاعرساني فعاليتها و محصولات آنها را شامل ميشود. فربهي و كمال اين بخش، بسته به ياري شماست. جاي معرفي و اخبار تشكل شما در فتيان خالي است. خالي مگذاريدش!
فصل دوم، «صراط» نام دارد و مشحون است از حرفهايي براي شنيدن و بهكاربستن. حرفهايي از بزرگان و عقلاي قوم. كه گرچه پيشتر گفتهاند، اما كمتر شنفته شده است و به كار بسته شده. در گزينش اين سبد گل، از گلستان سخنان انديشمندان، بيش از همه دغدغهها و سئوالات پيش روي فعالان عرصهي فرهنگ مدنظر بوده است. فتيان نهايت سعياش را به كار گرفته تا اين فرازهاي منتخب، عصارهي افكار و انديشههاي هر يك از بزرگان باشد. اميد كه به كار آيد.
فصل سوم، «قاب» است. قابي براي ديدن و خوب ديدن. قابي براي زانوزدن و شنفتن و آنگاه پرسيدن، و بحثكردن. قابي براي معرفي، تحليل و البته نقد كساني كه غريبه نيستند، ميشناسيمشان. و هركدام حرفهايي دارند كه عمري را بر سر آنها گذاشتهاند.
فصل چهارم، «ياد ايام» است. با اين فصل، قرار است دفتر خاطرات برخي پيشكسوتان و صاحبنامان اين عرصه را تورق كنيم. قرار است تجربهي يك كار تشكيلاتي موفق را به روايت آدمهاي محوري و دستاندركارش بشنويم. و به ضميمه، سخن آشنايان و ناقداني كه در همان حوالي مسكن گزيده بودهاند را نيز پذيرا شويم.
فصل پنجم، «پرونده» است. پروندهاي براي بعضي تشكلهاي موفق كه توانستهاند فراتر از مرزهاي يك تشكل معمولي، افقهاي دورتر و وسيعتري را هدف گيرند. پروندهاي كه بتواند به ما بشناساند آن تشكل و مسئولين و فعالانش را؛ و بررسي كند اهداف و برنامههاشان را؛ و تحليل كند رويكردها و جهتگيريهاشان را؛ و به نقد كشد فعاليتها و ابزارهاشان را. هر شماره، يك پرونده. هر پرونده، يك تشكل.
و بالاخره فصل ششم، «گعده» ناميده شده است. و چنانچه از نامش برميآيد جايي است براي دور هم نشستن و گپزدن به صرف يك استكان چاي داغ! منتها چون محفل ما، محفل فعالان فرهنگي و تشكيلاتي است، طبعاً گفت و شنود و گپ آنان نيز حول محوري موضوعات مرتبط است. حول دغدغهها و سئوالات مشترك. حول آنچه به كارمان ميآيد و براي ادامهي فعاليتمان از نان شب هم واجبتر است. خيالتان جمع. در قوريِ چينيِ بزرگِ فتيان، آن اندازه چاي خوشطعم و گوارا هست كه هرچه هم مجلس شلوغتر شود، به همه يك فنجان برسد. پس دست به قلم بريد و بنويسيد از تجاربتان، از نظراتتان، از باورهاتان، از آنچه در سالهاي فعاليت خود بدان رسيدهايد. كه فرمود: «قيّدوا العلم بالكتابة». بگذاريد ديگران هم بر سر سفرهي تجربه و ثمرهي كار شما مهمان شوند. بگذاريد اين ضيافت همهگاني باشد.
موضوعات و سرفصلهاي گعده، قرار است اين موارد را شامل شود: «ضرورت نظريهپردازي در مورد تشكلها»، «خودسازي یا جامعهسازي»، «تشكلها و حکومت دینی»، «شبكهي تشكلها»، «مسجد و تشكل»، «تشكل و خانواده»، «هدف تشكل: تربيت نيرو يا فعاليت؟»، «مسألهي نظر و عمل در تشكلها»، «مخاطب تشکل: مخاطبمحوري، مخاطب خاص يا عام، مرز ورود تشكل به مسايل مخاطب، و هویت تشکلی»، «رابطهي مريد و مرادي در تشكلها»، «مدیریت تشكل»، «مسألهي جنسيت»، «خلاء تشكلهاي خاص زنان»، «اخلاق تشكيلاتي»، «منابع مالي تشكلها» و «تشکلها و انقلاب اسلامی». در هركدام اين موضوعات كه ميبينيد حرفي، نظري، طرح مسألهاي داريد كه ميتواند براي ديگران راهگشا و مفيد باشد آن را در يادداشتي كوتاه (حداكثر ۸۰۰كلمهاي) براي فتيان بنويسيد. لطف مهماني به گرماي حضور ميهمانان است و هرچه تعداد مهمانان بيشتر، محفل گرمتر و پرشورتر. و اين يك دعوتنامه است؛ براي شما.
*
فتيان بر آن است تا گامي باشد در راستاي بهبود وضعيتها و نگرشها در عرصهي فعاليت فرهنگي و غنابخشي به ادبيات نظري و مفهومي كار تشكيلاتي. و اينهمه بعد از عنايت باريتعالي، بسته به همراهي شما عزيزان و همسفران است.
چنين باد!
ارسال شده در مورخ ۱۳ آبان ۸۷ توسط admin | موضوعات: دستهبندی نشده | نظرات: ۱۶ نظر